Harsinjectie, fundering op staal stabiliseren met expansiehars

Wat is harsinjectie?

Harsinjectie, in de markt ook bekend onder merknamen als Uretek, Geobear of SikaBlock, is een minimaal invasieve hersteltechniek voor fundering op staal. Door dunne boringen van Ø 16 mm rondom de fundering wordt een twee-componenten polyurethaan-hars geïnjecteerd. Bij contact met de twee componenten begint een chemische reactie waarbij de hars in seconden 20 tot 30 keer in volume uitzet. Die uitzetting drukt de omringende grond samen, vult holtes onder de fundering en verhoogt de drukweerstand tot 10 MPa, ruim voldoende voor een gemiddelde woningbelasting.

De techniek is in de jaren tachtig in Finland (Uretek) ontwikkeld en werd vanaf de jaren negentig in Nederland toegepast. Inmiddels werken meerdere gespecialiseerde aannemers met vergelijkbare 2K-PUR-systemen, en is de methode opgenomen in de KCAF-richtlijn voor herstel van funderingen op staal.

Wanneer is harsinjectie geschikt?

• Lokale verzakking van een strookfundering of plaatfundering, zonder structurele onderdimensionering.
• Holtes onder de fundering door uitspoeling (lekke riolering) of inklinken (oude geul, dichtgegooide sloot).
• Droogteklink op klei na de droge zomers van 2018, 2020 en 2022 — gemeten in de KNMI-droogtemonitor en sinds 2024 door KCAF als aparte schadecategorie geregistreerd, vooral in Brabant, Gelderland en Overijssel.
• Naoorlogse vrijstaande woningen en twee-onder-een-kappers op pleistoceen zand, waar paalwerk overdimensioneerd zou zijn.
• Aanbouwen en garages die op een ondiepe vorstrandzijn gefundeerd en differentiëel zetten.

Wanneer níet

• Paalfunderingen: harsinjectie verbetert de grond rond de woning, niet de paalpunt op 12–22 m diepte. Bij paalrot is onderheien met stalen buispalen of een betonoplanger de juiste route.
• Veen of zeer slappe klei: zonder tegendruk verspreidt de hars zich zonder de grond compact te krijgen. Het westelijke veen- en kleigebied (West-Friesland, Groene Hart, Krimpenerwaard, Alblasserwaard) valt daarmee grotendeels af.
• Structurele onderdimensionering van de fundering zelf (te smal voor de belasting), de grond verbeteren helpt niet als de fundering te klein is.
• Scheefstand > 1:100 over de woninglengte: grondverbetering corrigeert stand niet. Dan eerst onderheien, eventueel gevolgd door vijzelen.

Werkwijze stap voor stap

1. Vooronderzoek: sondering of lichte CPT om grondopbouw vast te leggen, plus een nulmeting als referentie voor het meten van eventuele opheffing tijdens injectie.
2. Boringen: elke 50 tot 100 cm langs de fundering wordt door de bestrating of de begane grondvloer een Ø 16 mm boring gemaakt tot het injectieniveau (meestal 1 tot 3 m onder het funderingsvlak).
3. Injectie in meerdere niveaus: per boring wordt de hars in 2 tot 3 horizontale niveaus geïnjecteerd. De aannemer monitort realtime met laser-waterpassen of automatische hellingmeters of de fundering beweegt.
4. Bijregelen: zodra millimeter-opheffing meetbaar wordt, stopt de injectie op dat punt en schuift door naar de volgende boring. Zo voorkom je overdosering en ongelijke reactie.
5. Controlemeting en afwerking: de boringen worden afgewerkt met epoxy of herstelmortel, vrijwel onzichtbaar in de bestrating. Een eindmeting documenteert het resultaat.

Vergelijking: harsinjectie, jetgrouting, onderschoeiing en onderheien

Voor wie kiest tussen technieken bij een fundering op staal — een ruwe vergelijking:

• Harsinjectie (deze pagina): €350–€700/m muur, 1–3 dagen, bewoonbaar tijdens werk, geschikt op zand en stevige klei, beperkt op veen.
• Jetgrouting: €900–€1.400/m² woonoppervlak, 1–2 weken, vraagt graafwerk en cementafvoer, ook op slappere grond toepasbaar.
• Klassieke onderschoeiing: €600–€1.100 per strekkende meter, 2–6 weken, pit-and-beam werkvolgorde 1-3-5-2-4. Aangewezen bij monumenten en kelderaanleg.
• Onderheien met stalen buispalen: €1.250–€1.700/m² woonoppervlak, 8–14 weken, woning niet bewoonbaar; ontwerplevensduur 100+ jaar.

Voor- en nadelen

Voordelen: u blijft in huis wonen, geen vloer eruit, geen tuin overhoop, in 1–3 dagen klaar, vrijwel geen overlast voor buren, prijs een fractie van onderheien, snelle ROI bij beperkte schade. De polyurethaan-hars is chemisch stabiel en niet biologisch afbreekbaar.

Nadelen: alleen geschikt bij beperkte zetting en op de juiste grondsoorten, niet bruikbaar voor paalfunderingen, garantie op herstel meestal 10 jaar (op materiaal langer), bij nieuwe oorzaken (lekke riolering, droogte) kan zetting opnieuw beginnen.

Risico's en aandachtspunten

• Expansiedruk beheersen: overinjectie kan de begane grondvloer of fundering ongelijkmatig optillen. Realtime monitoring met hellingmeter of laserwaterpas is daarom geen extra, maar een vereiste.
• Erkende uitvoerder: kies een aannemer met aantoonbare jaren ervaring (Uretek, Geobear of vergelijkbare 2K-PUR-specialisten). Vraag referentieprojecten en oplevermeetrapporten op.
• Oorzaak wegnemen: bij uitspoeling door lekkende riolering eerst de leiding repareren, anders is het werk binnen jaren weer ongedaan.
• Niet alle schade is verzekerd: geleidelijke zetting valt onder uitsluitingen van vrijwel elke opstalverzekering. Acute schade door bouwactiviteit van een buurman of een gesprongen waterleiding kan wél verhaalbaar zijn.

Kosten in context

Lokale zetting van één gevelmuur (8–12 m) komt indicatief op €3.000–€8.000. Rondom een rijwoning of bungalow (40–60 m muur) loopt het op tot €15.000–€35.000. Tegenover onderheien (€115.000–€175.000 voor een rijwoning van 90 m²) is dat aanmerkelijk lager — uiteraard alleen als de techniek bouwkundig is toegestaan. Volledige kostenopbouw staat op kosten funderingsherstel.